مراحل ساخت دف پوستی

برای ساختن دف كردستان، ابتدا درختانی چون صنوبر، چنار، بيد سرخ، گردو، تاك و . . . را قطع می كنند كه تاك بخاطر مقاومت زياد با وجود وزن كم، بهتر از سايرين است. سپس پوست تنه ی درخت را می كنند و از تنه ی بی پوست آن، الوارهايی مكعب مستطيل با طول 170 الی 180 و عرض 5 الی 6 و ارتفاع 1.5 الی 2 سانتيمتر بدست می آورند.

الوارهای مستطيلی را درون ديگ مستطيلی پر از آب قرار می دهند تا آب، درون مغز چوب نفوذ كرده و الوارها مانند تركه، نرم و تغيير شكل پذير شوند. زير ديگ، آتش روشن می كنند تا آب درون آن گرم شود زيرا آب گرم سريعتر در داخل چوب نفوذ می كند.

سپس هر يك از الوارهای تــــر و نــرم شده را زير غلتك كوچك دستی قرار می دهند و با چرخاندن دسته ی غلتك و عبور الوار از زير آن، الوار را خم می كنند.
سپس الوار خم شده را درون قالب فلزی استوانه شكلی قرار می دهند تا الوار خم شده، شكل دايره به خود بگيرد. بعد از آن با كوبيدن ميخ هايی موقتی، دو سر الوار را بطور موقت بهم متصل می كنند تا پس از خارج كردن الوار از داخل قالب، شكل دايره ای آن حفظ شود.

سپس صبر می كنند كه الوار، خشك شود تا تغيير شكل ناپذير گردد. برای خشك شدن از نور مستقيم خورشيد كه باعث خشك شدن يكباره ی چوب می شود، استفاده نمی كنند بلكه خشك شدن، در سايه انجام می شود تا چوب به تدريج خشك گردد. خشك شدن تدريجی باعث می شود كه چوب مقاوم تر شود و ديرتر تاب بردارد.

پس از خشك و تغيير شكل ناپذير شدن، ميخ های موقتی را از دو سر الوار در می آورند و با روشی به نام فارسی بـــُر در دو سر آن، پله ايجاد می كنند و با سريشم اين دو پله را بهم می چسبانند تا كمانه حاصل شود.

پس از خشك شدن سريشم، ضخامت 1.5 الی 2 سانتيمتری كمانه را بوسيله ی تيشه به 2 الی 3 ميليمتر می رسانند كه آن را پــَخ زدن می گويند.
بعد از آن در فاصله ی 3 سانتيمتری پخ، ميخ هايی با فاصله ی 1 سانتيمتر از يكديگر به سطح جانبی داخلی كمانه می كوبند و آنها را كج می كنند تا به شكل قلاب درآيند. سپس حلقه های آماده را بر قلابها می آويزند.

اكنون فقط كشيدن پوست بر روی كمانه باقی مانده است. بدين منظور حيواناتی چون، گوسفند، ميش، بز، بز كوهی، آهو، شتر و . . . را كشتار كرده و پوست آنها را می كنند كه پوست آهو بخاطر صدادهی مطلوبش از سايرين بهتر است.
سپس پوست كنده شده ی آن ها را شسته و دباغی می كنند تا موها و پشم ها از پوست جدا شود. چون پوست دباغی شده، خشك است و قابليت كشيده شدن بر روی كمانه را ندارد؛ آن را برای مدتی درون آب قرار می دهند تا نرم شود.

حال، پوست را از طرف پخ كمانه، بر روی كمانه بگونه ای می كشند كه كشش در تمام جهات به يك اندازه و يكسان باشد. سپس با سريشم، پوست كشيده شده را به سطح جانبی خارجی كمانه می چسبانند و با كوبيدن گل ميخ ها در فواصل مساوی، اتصال را محكم می كنند.
پس از خشك شدن تدريجی پوست، دف كردستان آماده ی نواختن است.

مقاله بعدی : نت چیست؟